Phụ huynh có vẻ ít quan tâm tới việc học của con thường không phải vì không thương con, mà vì bận mưu sinh, vì không tự tin mình giúp được gì, hoặc vì mỗi lần nghe trường gọi là một lần nghe tin xấu. Cô có thể kéo họ vào bằng những tin tốt về con, những yêu cầu nhỏ và cụ thể, một kênh liên lạc hợp với nếp sống của họ, và thái độ không phán xét.
Chào bạn, đây là Nhà Giáo Dục. Trong khi có phụ huynh nhắn cô mỗi ngày, lại có những phụ huynh mà cả năm cô chưa gặp mặt. Không đi họp, không đọc tin nhắn, sổ liên lạc không ký. Dễ nghĩ rằng họ không quan tâm. Tập này mình thử nhìn từ phía họ, và bàn những cách để kéo họ lại gần, vì chính con họ thường là em cần sự phối hợp nhất.
Vì sao một số phụ huynh vắng mặt?
Có những lý do rất thực tế. Bố mẹ làm công nhân ca kíp, làm ruộng, buôn bán từ sáng sớm tới tối muộn. Giờ họp phụ huynh trùng giờ làm, nghỉ một buổi là mất một ngày công. Có gia đình bố mẹ đi làm xa, con ở với ông bà.
Có những lý do về tâm lý. Có phụ huynh học không nhiều, ngại đến trường vì sợ bị hỏi những điều mình không biết. Có người từng có trải nghiệm không vui với trường học khi còn nhỏ.
Và có một lý do mà thầy cô ít nghĩ tới: mỗi lần trường liên lạc là một lần báo con vi phạm, con học kém, con nợ tiền quỹ. Sau vài lần như vậy, phụ huynh bắt đầu tránh điện thoại của cô.
Hiểu những lý do này không phải để bào chữa, mà để tìm đúng cách tiếp cận.
Bắt đầu bằng một tin tốt
Giờ mình nói về cách đơn giản mà hiệu quả nhất. Trước khi cần phụ huynh làm gì, hãy gửi cho họ một tin tốt về con. Hôm nay con giúp cô dọn lớp rất chăm chỉ. Con vẽ bức tranh rất đẹp trong giờ Mỹ thuật. Con đã tiến bộ trong môn Toán tuần này.
Một phụ huynh chưa bao giờ nhận tin tốt từ trường có thể bất ngờ, thậm chí xúc động. Họ bắt đầu nhìn cô như một người đứng về phía con mình.
Nhiều thầy cô đặt mục tiêu cho mình: trong tháng đầu, mỗi gia đình đều nhận được ít nhất một tin tốt trước khi có bất kỳ tin nào khác.
Khi đã có sợi dây ấy, lúc cần báo điều khó, phụ huynh sẽ nghe điện thoại, và sẽ nghe cô nói.
Yêu cầu nhỏ và cụ thể, hợp với hoàn cảnh
Câu anh chị quan tâm tới việc học của con hơn nhé vừa mơ hồ vừa có hơi hướng trách móc. Phụ huynh bận rộn không biết bắt đầu từ đâu.
Thay vào đó, đưa ra một yêu cầu thật nhỏ và làm được. Mỗi tối trước khi ngủ, anh chị hỏi con một câu: hôm nay ở lớp có gì vui. Hoặc: anh chị ký vào vở của con mỗi tối thứ Sáu. Một việc năm phút mà phụ huynh làm được sẽ có giá trị hơn một lời hứa lớn không thực hiện được.
Với phụ huynh không tự tin về học thức, nói rõ rằng họ không cần giảng bài cho con. Chỉ cần hỏi han, động viên, cho con một góc học yên tĩnh, đã là giúp con rất nhiều.
Với ông bà nuôi cháu, yêu cầu càng cần đơn giản hơn nữa, và có thể nhờ một người thân trẻ hơn hỗ trợ đọc tin nhắn.
Chọn kênh và thời gian hợp với phụ huynh
Có phụ huynh không đọc tin nhắn nhưng nghe điện thoại. Có người chỉ gặp được lúc đón con. Có người chỉ rảnh vào tối Chủ nhật. Hỏi họ một lần: cô liên lạc với anh chị bằng cách nào, vào lúc nào thì tiện nhất.
Nếu phụ huynh không thể đến họp, gửi tóm tắt ngắn gọn và gọi điện cho những điểm quan trọng. Một cuộc gọi năm phút vào buổi tối có thể thay thế một buổi họp hai tiếng.
Ở vùng nông thôn, vùng núi, việc thăm nhà vẫn là cách hiệu quả nhất để gặp được những gia đình khó tiếp cận. Một buổi thăm nhà có thể thay đổi cả mối quan hệ.
Trường có thể cân nhắc tổ chức họp phụ huynh vào những thời điểm linh hoạt hơn. Nếu cô thấy nhiều phụ huynh lớp mình không đến được vì giờ họp, có thể đề xuất điều này với ban giám hiệu.
Không phán xét, và không bỏ cuộc với học sinh
Tránh những câu làm phụ huynh cảm thấy bị phán xét: anh chị phải dành thời gian cho con chứ, con nhà người ta bố mẹ kèm từng bữa. Những câu ấy chỉ đẩy họ xa hơn.
Cũng tránh để cảm xúc về phụ huynh ảnh hưởng tới cách mình nhìn học sinh. Em không chọn bố mẹ mình bận hay vắng mặt. Có khi chính vì ở nhà thiếu người kèm, em càng cần cô hơn.
Có những gia đình dù cô cố gắng thế nào cũng không tham gia nhiều được. Khi ấy, trường học có thể là chỗ dựa chính của em. Một góc để em làm bài sau giờ học, một người bạn học cùng, một lời hỏi han mỗi sáng.
Mỗi phụ huynh ít quan tâm mà cô kéo lại gần được là một đứa trẻ có thêm một người lớn đứng sau lưng. Và nếu không kéo được, em vẫn còn có cô.
Câu hỏi thường gặp
Phụ huynh không bao giờ đi họp thì có nên báo nhà trường?
Trước hết hãy tìm hiểu lý do và thử những cách liên lạc khác. Nếu kéo dài và có chuyện cần phối hợp mà vẫn không liên lạc được, hãy trao đổi với ban giám hiệu để có hướng hỗ trợ.
Phụ huynh nói giao hết cho cô thì trả lời sao?
Cảm ơn sự tin tưởng, và nhẹ nhàng giải thích rằng con cần cả gia đình và nhà trường. Đưa ra một việc nhỏ cụ thể mà phụ huynh có thể làm, để họ thấy tham gia không khó như họ nghĩ.
Học sinh ở với ông bà thì liên lạc với ai?
Liên lạc với người đang trực tiếp chăm sóc em, thường là ông bà, và nếu được thì giữ thêm liên lạc với bố mẹ ở xa. Hỏi xem ai là người quyết định các việc liên quan tới học tập.
Làm sao để phụ huynh đọc tin nhắn của cô?
Tin nhắn ngắn, rõ ràng, có một việc cụ thể, và không phải tin nào cũng là tin xấu. Nếu phụ huynh vẫn không đọc, thử gọi điện hoặc hỏi họ kênh nào tiện nhất.
Có nên gửi tin tốt cho cả những em hay vi phạm?
Càng nên. Những em hay vi phạm thường chỉ có tin xấu được gửi về nhà. Một tin tốt thật sự về các em có thể thay đổi cách bố mẹ nhìn con, và cách em nhìn chính mình.
