Cách tốt nhất để không bị tin nhắn phụ huynh nuốt mất buổi tối là đặt ranh giới ngay từ đầu năm và giữ nó nhất quán: kênh nào dùng cho việc gì, cô trả lời vào khung giờ nào, chuyện gì thì gọi điện, chuyện gì cần hẹn gặp. Ranh giới rõ ràng không làm phụ huynh thấy bị bỏ rơi, mà giúp họ biết khi nào và bằng cách nào sẽ được cô trả lời.
Chào bạn, đây là Nhà Giáo Dục. Có cô giáo kể với mình rằng điện thoại của cô rung liên tục từ sáu giờ sáng tới gần nửa đêm. Hỏi con có đi học không, hỏi bài tập về nhà, hỏi sao con bị điểm thấp, gửi ảnh con làm bài, hỏi sao cô chưa trả lời. Tập này mình nói về chuyện nhỏ mà không nhỏ ấy, và cách giữ cho điện thoại là công cụ làm việc, không phải sợi dây buộc cô vào công việc cả ngày.
Vì sao tin nhắn phụ huynh trở thành gánh nặng?
Tin nhắn làm liên lạc trở nên dễ dàng, và chính sự dễ dàng ấy là vấn đề. Ngày trước, muốn gặp cô phải đến trường hoặc viết vào sổ liên lạc. Bây giờ chỉ cần vài giây gõ, lúc nào cũng được.
Phụ huynh thường không cố ý làm phiền. Họ nhắn lúc họ rảnh, mà lúc họ rảnh thường là buổi tối, sau giờ làm. Với họ đó là một tin nhắn. Với cô, đó là tin thứ ba mươi trong buổi tối.
Thêm vào đó là áp lực phải trả lời ngay. Khi cô trả lời nhanh vài lần, phụ huynh quen với việc ấy, và một lần trả lời chậm lại bị hiểu là cô thờ ơ.
Không có ranh giới, cô không bao giờ thật sự tan làm. Và một người thầy không bao giờ được nghỉ sẽ cạn sức trước khi hết học kỳ.
Đặt ranh giới từ đầu năm: nói rõ và nói một lần
Ranh giới dễ đặt nhất là vào đầu năm, trong buổi họp phụ huynh hoặc tin nhắn đầu tiên gửi nhóm lớp. Nói ngắn gọn, thân thiện, không cần xin lỗi: cô sẽ đọc và trả lời tin nhắn trong khung giờ này, chuyện gấp liên quan tới an toàn của con xin gọi điện.
Cũng nói rõ kênh nào cho việc gì. Thông báo chung ở nhóm lớp. Chuyện riêng của từng con nhắn riêng. Chuyện cần bàn kỹ như kết quả học tập, hành vi, thì hẹn gặp hoặc gọi điện.
Nhiều trường đã có quy định hoặc hướng dẫn về liên lạc giữa giáo viên và phụ huynh. Hỏi ban giám hiệu trước để ranh giới của mình khớp với quy định chung, và có chỗ dựa khi cần.
Quan trọng nhất là giữ đúng điều đã nói. Nếu cô nói trả lời trong giờ hành chính mà vẫn trả lời lúc mười một giờ đêm, phụ huynh sẽ tin hành động của cô hơn lời cô nói.
Tin nhắn lúc nửa đêm và tin nhắn giận dữ
Giờ mình nói tới hai loại tin nhắn khó nhất. Tin nhắn lúc khuya: cô không cần trả lời lúc ấy. Có thể tắt thông báo sau một giờ nhất định. Sáng hôm sau trả lời bình thường, không cần giải thích vì sao tối qua không trả lời.
Tin nhắn giận dữ thì càng không nên trả lời ngay. Đọc, để đó, và trả lời khi mình đã bình tĩnh. Câu trả lời nên ngắn, ghi nhận sự lo lắng của phụ huynh, và mời gặp trực tiếp hoặc gọi điện để nói rõ. Tranh luận qua tin nhắn gần như luôn làm mọi thứ tệ hơn.
Có những chữ khi viết ra mang một giọng khác hẳn so với khi nói. Một câu bình thường qua tin nhắn có thể bị đọc là lạnh lùng. Vì vậy chuyện nhạy cảm nên nói bằng giọng nói.
Nếu tin nhắn có lời lẽ xúc phạm, đe doạ, hãy lưu lại và báo cho ban giám hiệu. Cô không phải một mình chịu đựng điều đó.
Nhóm lớp: nơi thông tin, không phải nơi tranh luận
Nhóm lớp trên mạng là công cụ rất tiện để gửi thông báo, nhưng cũng dễ thành nơi so sánh, phàn nàn, và đôi khi là nơi đám đông dồn ép một gia đình hay một học sinh.
Cô có thể đặt vài luật từ đầu: nhóm chỉ dùng cho thông báo chung và câu hỏi chung. Không bàn chuyện riêng của một học sinh. Không đăng ảnh học sinh khác khi chưa được đồng ý. Có chuyện muốn phản ánh thì nhắn riêng cho cô.
Khi có tranh luận bắt đầu nóng lên trong nhóm, cô nên can thiệp sớm, nhẹ nhàng mời chuyển sang trao đổi riêng. Có thể tạm khoá quyền nhắn tin nếu nền tảng cho phép.
Cũng cân nhắc chuyện ảnh. Gửi ảnh các con trong lớp là niềm vui của phụ huynh, nhưng cần tuân theo quy định của trường về hình ảnh học sinh, và tránh ảnh làm lộ chuyện riêng của một em.
Giữ sự ấm áp trong khi vẫn giữ ranh giới
Ranh giới không có nghĩa là lạnh lùng. Phụ huynh vẫn cần cảm thấy cô quan tâm. Một tin nhắn chủ động báo tin vui về con, dù ngắn, có giá trị hơn mười tin trả lời nhanh.
Nhiều thầy cô có thói quen mỗi tuần nhắn riêng cho vài gia đình một điều tốt về con: hôm nay con giúp bạn, con phát biểu rất hay. Khi phụ huynh đã nhận được những tin tốt như vậy, lúc có chuyện khó họ cũng dễ lắng nghe hơn.
Và nếu có ngày cô phải phá lệ, trả lời muộn vì có chuyện thật sự khẩn cấp, không sao cả. Ranh giới là để bảo vệ, không phải để trói mình.
Một người thầy được nghỉ ngơi thì sáng hôm sau đứng lớp tốt hơn. Và rốt cuộc, đó mới là điều phụ huynh cần nhất.
Câu hỏi thường gặp
Giáo viên có bắt buộc phải trả lời tin nhắn phụ huynh ngoài giờ?
Tuỳ quy định của từng trường, nên hỏi ban giám hiệu. Nhìn chung, giáo viên có thể đặt khung giờ trả lời hợp lý và thông báo rõ cho phụ huynh, trừ những trường hợp khẩn cấp liên quan tới an toàn của học sinh.
Có nên dùng số điện thoại riêng để liên lạc với phụ huynh?
Nếu trường có kênh liên lạc chính thức thì nên ưu tiên dùng. Nếu dùng số riêng, cô có thể cài đặt giờ yên lặng và tách các cuộc trò chuyện công việc ra khỏi tin nhắn cá nhân.
Phụ huynh nhắn hỏi bài tập mỗi tối thì làm sao?
Hãy đăng bài tập ở một chỗ cố định mà phụ huynh và học sinh tự xem được, và nhắc rằng con nên tự ghi bài tập. Việc tự ghi bài cũng là một kỹ năng con cần học.
Có nên rời khỏi nhóm lớp khi có tranh cãi gay gắt?
Không nên rời nhóm, vì cô là người giữ trật tự cho nhóm. Hãy nhắc nhở nhẹ nhàng về mục đích của nhóm, mời các bên trao đổi riêng, và báo ban giám hiệu nếu tranh cãi vượt quá mức.
Phụ huynh gửi quà qua tin nhắn chuyển khoản thì xử lý thế nào?
Nên trả lại ngay và cảm ơn lịch sự, đồng thời nói rõ rằng cô không nhận quà dưới hình thức tiền. Nếu trường có quy định cụ thể về việc này, hãy làm theo và báo lại nếu cần.
